Motorlu / Pnömatik Vana ve Aktüatör Fiyatları (Kasım 2026)

Elektrik aktüatör, pnömatik aktüatör ve motorlu vana farkı

Endüstriyel vana grubunda "aktüatör" çoğunlukla çeyrek tur hareket eden küresel ve kelebek vanalar için kullanılır. Glob vanalarda ise doğrusal hareket eden aktüatörler bulunur. Fan-coil ve yerden ısıtmada kullanılan küçük motorlu vanalar, oda termostatından gelen sinyalle iki yollu veya üç yollu çalışır.

Aktüatör seçimi: tork, bağlantı tablası, kontrol sinyali

• Tork: aktüatörün torku, vananın kalkış torkundan güvenlik payı kadar yüksek olmalıdır. Vana torku çap, basınç farkı, akışkan ve conta malzemesiyle artar; değer vana üreticisinden alınır.
• Bağlantı tablası: ISO 5211'e göre F03, F05, F07, F10 gibi flanş ölçüleri ve mil (kare ya da çift düz) ölçüsü vana ile aynı olmalıdır. Uymuyorsa braket ve kaplin (montaj kiti) gerekir.
• Kontrol sinyali: on-off (aç-kapa) ya da oransal (0–10 V, 4–20 mA). Oransal aktüatör, vananın ara konumlarda durmasını sağlar.
• Geri bildirim: konum anahtarları (limit switch) ve konum sinyali; otomasyon panosuna vana konumunu bildirir.
• Manuel kumanda: enerji kesildiğinde vanayı elle çevirmek için kol ya da volan.
• Koruma sınıfı: dış ortamda IP65 ve üzeri.
• Pnömatik için: hava besleme basıncı, Namur tipi yön valfi (selenoid), limit switch kutusu ve hava şartlandırıcı (filtre-regülatör).

Çift etkili mi, tek etkili (yay geri dönüşlü) mü?

Çift etkili pnömatik aktüatör havayla açılır ve havayla kapanır. Hava kesildiğinde son konumunda kalır. Daha kompakt ve ekonomiktir.

Tek etkili (yay geri dönüşlü) pnömatik aktüatör havayla bir yöne döner, yayla geri gelir. Hava veya enerji kesildiğinde vana kendiliğinden güvenli konuma gider: normalde kapalı (NC) ya da normalde açık (NO). Yakıt, buhar ve tehlikeli akışkan hatlarında bu özellik nedeniyle tercih edilir. Yay kuvveti nedeniyle aynı vana için çift etkiliden daha büyük gövde gerekir.

Elektrik aktüatörde aynı güvenlik işlevi, yay geri dönüşlü modellerle ya da enerji kesildiğinde vanayı kapatan yedek güç modülüyle sağlanır. Projede "enerji kesildiğinde kapalı" gibi bir şart varsa listeye mutlaka yazılmalıdır.

Listeye yazım ve sık hatalar

Listeye yazım örnekleri:

• Elektrik aktüatörlü kelebek vana, wafer, DN100, PN16, aktüatör 230 V AC on-off, manuel kollu, konum anahtarlı – 2 adet
• Pnömatik aktüatörlü küresel vana, paslanmaz, 3 parçalı, DN25, tek etkili NC, Namur selenoid 24 V DC – 4 adet
• Fan-coil motorlu vana, 2 yollu, on-off, 230 V, DN20 (3/4") – 30 adet

Sık yapılan hatalar:

• Aktüatörü vanadan ayrı alıp montaj kitini (braket, kaplin) unutmak.
• Vana torkunu bilmeden aktüatör seçmek.
• Gerilimi ya da sinyal tipini (on-off, 0–10 V) yazmamak.
• Dış ortam için IP sınıfını belirtmemek.
• Pnömatik aktüatörde yön valfi, limit switch ve hava şartlandırıcıyı listeye eklememek.

Hızlı elektrikli aç-kapa için selenoid vana da bir seçenektir.