Su Tesisat Malzemeleri İsimleri ve Ne İşe Yaradıkları
Tesisat malzemelerinin isimleri çoğunlukla parçanın görevini anlatır: manşon iki boruyu düz birleştirir, dirsek yönü değiştirir, te branşman alır, redüksiyon çapı düşürür, rakor hattı sökülebilir yapar, kep ve tapa ise boru ucunu kapatır. Aşağıda dişli fittings, plastik su tesisat malzemeleri (PPRC ve PVC parçalar), vanalar ile doğalgaz ve ısıtma malzemeleri gruplar halinde açıklanmıştır.
Dişli boru bağlantı parçaları (fittings) isimleri
Galvaniz ve siyah çelik borularda kullanılan dişli parçalar çoğunlukla temper döküm (TS EN 10242) olarak üretilir. "Erkek" dış dişli, "dişi" iç dişli ağzı anlatır.
| Parça | Ne işe yarar? |
|---|---|
| Nipel | İki ucu dış dişli kısa parça; iki iç dişli parçayı (ör. vana ile dirsek) birleştirir. |
| Nipel redüksiyon | Uçları farklı çapta dış dişli nipel; birleştirirken çapı değiştirir. |
| Manşon | İki ucu iç dişli parça; aynı çaptaki iki dış dişli boru ucunu düz hatta birleştirir. |
| Manşon redüksiyon | Uçları farklı çapta iç dişli manşon; hattın çapını düşürür. |
| Dirsek | Hattın yönünü 90° veya 45° değiştirir. |
| Kuyruklu dirsek | Bir ucu iç, bir ucu dış dişli dirsek; araya nipel koymadan bağlanır. |
| Te | Üç ağızlı parça; ana hattan 90° branşman (dal) almaya yarar. |
| İnegal te | Branşman ağzı ana hattan küçük olan te (redüksiyonlu te). |
| Kruva (istavroz) | Dört ağızlı çapraz parça; aynı noktadan iki branşman alır. |
| Rakor | Somunlu, üç parçalı birleştirme; hattı kesmeden sökmeyi sağlar. Düz (contalı) ve konik oturmalı tipleri vardır. |
| Kep | Dış dişli boru ucunun üzerine takılan iç dişli kapak. |
| Tapa | İç dişli bir ağzı kapatan dış dişli parça. |
| Boru atlama | Kesişen iki borudan birinin diğerinin üzerinden geçmesini sağlayan kavisli parça. |
Plastik su tesisat malzemeleri isimleri: PPRC parçalar
Temiz su tesisatındaki plastik parçaların çoğu PPRC'dir ve boruya füzyon (ısıyla kaynak) yöntemiyle bağlanır. Çaplar dış çapla anılır: 20, 25, 32 mm…
| Parça | Ne işe yarar? |
|---|---|
| PPRC boru | Sıcak ve soğuk su hattı borusu; PN10, PN16, PN20 ve PN25 gibi basınç sınıflarında, düz, cam elyaflı (fiber) veya alüminyum katmanlı (stabi) olarak üretilir. |
| PPRC manşon | İki PPRC boruyu düz hatta birleştirir. |
| PPRC dirsek | Hattın yönünü 90° veya 45° değiştirir. |
| PPRC te | Branşman alır; branşmanı küçük olanına redüksiyonlu te denir. |
| PPRC redüksiyon | Büyük çaptan küçük çapa geçişi sağlar (ör. 32 → 25 mm). |
| Dişli manşon (erkek / dişi) | PPRC hattan metal dişliye (vana, sayaç, kollektör) geçiş parçası. |
| Dişli dirsek ve dişli te | Yön değiştirirken ya da branşman alırken dişli bağlantı sağlar. |
| Duvar tipi (kulaklı) dirsek | Batarya ve musluk bağlantısında duvara sabitlenen dişi dişli dirsek. |
| PPRC köprü | Kesişen iki hattan birinin diğerinin üzerinden geçmesini sağlar. |
| PPRC kep / tapa | Boru veya parça ağzını kapatır; test ve sonraki bağlantılar için kullanılır. |
| PPRC küresel vana ve ankastre vana | Hattı açıp kapatır; ankastre vana duvar içine gömülür. |
| PPRC kelepçe | Boruyu duvar veya tavana sabitler. |
PVC pis su (atık su) parçaları isimleri
Pis su hattında muflu ve contalı PVC borular ve parçalar kullanılır; parçalar boru ucuna geçirilerek birleştirilir.
| Parça | Ne işe yarar? |
|---|---|
| PVC pis su borusu | Atık suyu taşır; 50, 75, 110 mm gibi dış çaplarla anılır, bir ucu muflu (genişletilmiş ve contalı) üretilir. |
| Dirsek (45°, 87°) | Hattın yönünü değiştirir; yön değişimlerinde akışı yumuşatmak için iki adet 45° dirsek tercih edilir. |
| Te | Ana hatta dik açıyla bağlantı alır. |
| Çatal (Y branşman) | Branşmanı 45° açıyla bağlar; atık suyun akış yönünde birleşmesini sağlar. |
| Redüksiyon | Farklı çaptaki iki boruyu birleştirir. |
| Manşon (çift muflu) | İki boru ucunu düz hatta birleştirir; kesilmiş borunun eklenmesinde kullanılır. |
| Temizleme kapağı (revizyon parçası) | Tıkanmada hatta erişim için açılabilen kapaklı parça. |
| Tapa | Boş kalan ağzı kapatır. |
| Yer süzgeci | Banyo, balkon ve teras zeminindeki suyu toplayıp hatta verir. |
| Sifon | İçinde su tutarak kanalizasyon kokusunun geri gelmesini önler. |
| Sessiz boru | Akış sesini azaltmak için kalın cidarlı ya da çok katmanlı üretilen atık su borusu. |
Vana çeşitleri ve isimleri
Vanalar hattı açıp kapatmak, akışı ayarlamak veya tesisatı korumak için kullanılır.
| Vana | Ne işe yarar? |
|---|---|
| Küresel vana | Delikli bir küre 1/4 tur (90°) döndürülerek hattı tam açar veya kapatır. Tesisatta en yaygın vanadır. |
| Sürgülü vana | Bir sürgü (klape) birkaç tur çevrilerek inip kalkar; tam açık konumda akışa direnç göstermez. |
| Kelebek vana | Disk 1/4 tur dönerek hattı açar veya kapatır; büyük çaplarda hafif ve kısa gövdesi nedeniyle tercih edilir. |
| Çekvalf | Akışın yalnızca tek yönde geçmesine izin verir; geri akışı engeller (yaylı, çalpara, disko tipleri). |
| Pislik tutucu | İçindeki süzgeçle hattaki pislikleri tutarak pompa, sayaç ve vanaları korur. |
| Basınç düşürücü | Şebeke veya pompa basıncını ayarlanan değere düşürür. |
| Emniyet ventili | Basınç ayar değerini aşınca açılarak tesisatı korur; kazan, boyler ve kombilerde kullanılır. |
| Radyatör vanası | Radyatöre giden suyu açıp kapatır; termostatik tipi oda sıcaklığına göre debiyi ayarlar. |
| Ara musluk | Lavabo, klozet ve evye bağlantısındaki küçük kesme vanası; bakımda yalnızca o noktanın suyunu keser. |
| Selenoid vana | Elektrik sinyaliyle açılıp kapanan vana. |
| Vantuz (hava tahliye vanası) | Hattaki havayı otomatik olarak dışarı atar. |
Vana seçiminde çap, basınç sınıfı (PN), gövde malzemesi ve bağlantı tipi (dişli, flanşlı, yivli) birlikte belirtilmelidir.
Doğalgaz, ısıtma ve bağlantı malzemeleri isimleri
| Malzeme | Ne işe yarar? |
|---|---|
| Flanş | Boru ucuna kaynakla veya dişle bağlanan, karşı flanşa cıvata ve contayla tutturulan disk; vana, pompa ve sayaç bağlantısında kullanılır. |
| Kaplin | Boruları dişsiz ve kaynaksız, gövde, conta ve cıvatayla birleştiren mekanik bağlantı; yangın tesisatında yivli (groove) kaplin, altyapıda tamir ve geçiş kaplini kullanılır. |
| Kompansatör | Boruların ısıl uzamasını ve pompa titreşimini karşılar. |
| Kollektör | Tek girişten gelen suyu birden fazla hatta dağıtır (yerden ısıtma, daire içi dağıtım). |
| Hava purjörü | Kalorifer tesisatında biriken havayı tahliye eder. |
| Genleşme tankı | Isınan suyun hacim artışını karşılayarak basınç yükselmesini sınırlar. |
| Sirkülasyon pompası | Kalorifer veya sıcak su hattında suyu dolaştırır. |
| Doğalgaz küresel vanası | Gaz hattını açıp kapatan, gaz için onaylı küresel vana. |
| Doğalgaz flex hortumu | Ocak ve cihazları gaz hattına bağlayan esnek bağlantı hortumu. |
| Sayaç bağlantı rakoru | Gaz sayacını hatta sökülebilir şekilde bağlar. |
| Doğalgaz regülatörü | Hat basıncını cihazların çalışma basıncına düşürür. |
| Gaz alarm cihazı | Ortamdaki gaz kaçağını algılayıp uyarı verir; selenoid vanayla birlikte gazı kesebilir. |
| Boru kelepçesi | Boruyu duvar, tavan veya konsola sabitler (somunlu, trifonlu, sprinkler kelepçesi). |
| Teflon bant, keten ve sıvı conta | Dişli bağlantılarda sızdırmazlık sağlar. |
Listenizin tamamı için tek yerden fiyat alın
Her ürünün fiyatını ayrı ayrı üretici sitelerinde aramanız gerekmez. Malzeme listenizi yazın ya da Excel, PDF, Word, fotoğraf veya mühendislik dosyası (DWG, DXF, IFC) olarak yükleyin. Malzeme Tedarik her kalemi 40 üreticinin güncel fiyat listesiyle eşleştirir, iskontolu net fiyat teklifini e-postanıza gönderir. Ücretsizdir, bağlayıcı değildir.
- Metraj ve keşif listesi
- Excel / PDF teklif formu
- DWG · DXF · IFC proje dosyası
- El yazısı liste fotoğrafı
Sık sorulan sorular
Nipel ile manşon arasındaki fark nedir?
Nipelin iki ucu dış (erkek) dişlidir ve iki iç dişli parçayı birleştirir. Manşonun iki ucu iç (dişi) dişlidir ve iki dış dişli boru ucunu birleştirir.
Kep ile tapa arasındaki fark nedir?
Kep, dış dişli boru ucunun üzerine takılan iç dişli kapaktır. Tapa ise iç dişli bir ağzın içine vidalanan dış dişli parçadır.
Rakor ne işe yarar?
Rakor, hattı kesmeden sökülüp takılabilen somunlu bir birleştirme parçasıdır. Vana, sayaç, pompa veya kombi gibi bakımda sökülmesi gereken cihazların bağlantısında kullanılır.
Plastik su tesisatında hangi malzemeler kullanılır?
Temiz suda PPRC boru, manşon, dirsek, te, redüksiyon, dişli geçiş parçaları, PPRC vana ve kelepçe kullanılır. Pis suda PVC boru, dirsek, te, çatal, temizleme kapağı, yer süzgeci ve sifon kullanılır.
Vana çeşitleri nelerdir?
Tesisatta en çok küresel vana, sürgülü vana, kelebek vana, çekvalf, pislik tutucu, basınç düşürücü, emniyet ventili, radyatör vanası ve ara musluk kullanılır. Seçim çap, basınç sınıfı, akışkan ve bağlantı tipine göre yapılır.
Tesisat, elektrik ve altyapı malzemeleri için toplu fiyat teklifini nasıl alırım?
Malzeme listenizi malzemetedarik.com.tr'deki kutuya yazın ya da Excel, PDF, Word, fotoğraf veya DWG, DXF, IFC mühendislik dosyası olarak yükleyin. Kalemler üreticilerin güncel fiyat listeleriyle eşleştirilir; listede olmayan ürünler tedarikçilere sorulur. İskontolu net fiyat teklifi e-postanıza ve hesabınıza gelir. Teklif ücretsizdir ve bağlayıcı değildir.
Listenizi gönderin, iskontolu teklifiniz gelsin
Excel, PDF, Word, fotoğraf ya da DWG, DXF, IFC proje dosyası; dosyanızı olduğu gibi yükleyin. Kalemleri üretici fiyat listeleriyle eşleştirip net fiyatlı teklif hazırlarız. Ücretsizdir, bağlayıcı değildir.
